Active Directory

Active Directory Domain Controller Kurulumu: Windows Server Üzerinde AD DS ve DNS Yapılandırması

Windows Server 2022 ve 2025 üzerinde Active Directory Domain Controller kurulumu, AD DS, DNS yapılandırması ve PowerShell komutlarıyla adım adım kurulum rehberi.

Active Directory Domain Controller Kurulumu: Windows Server Üzerinde AD DS ve DNS Yapılandırması

Active Directory Domain Controller Kurulumu: Windows Server Üzerinde AD DS ve DNS Yapılandırması

Active Directory (AD), Microsoft Windows Server ortamlarında kullanıcı, bilgisayar, grup ve kaynak yönetimini merkezi hale getiren dizin hizmetidir. Kurumsal ağlarda kullanıcı kimlik doğrulama, yetkilendirme, Group Policy (GPO) yönetimi ve bilgisayarların merkezi kontrolü gibi işlemler Active Directory üzerinden gerçekleştirilir.

Active Directory altyapısının temel bileşenlerinden biri Domain Controller (DC) sunucusudur. Domain Controller, Active Directory veritabanını barındırır ve etki alanına (domain) katılan kullanıcı ve bilgisayarların kimlik doğrulama işlemlerini gerçekleştirir.

Bu makalede Windows Server üzerinde Active Directory Domain Services (AD DS) rolünün kurulmasını, yeni bir forest ve domain oluşturulmasını, DNS yapılandırmasını ve PowerShell komutlarıyla kurulum sonrası doğrulamaları adım adım inceleyeceğiz.

1. Active Directory Domain Services (AD DS) Nedir?

Active Directory Domain Services, Windows Server işletim sisteminin sunduğu bir dizin hizmetidir. Ağ üzerindeki nesnelerin merkezi olarak saklanmasını ve yönetilmesini sağlar.

AD DS içerisinde yönetilebilen temel nesneler şunlardır:

  • User: Domain kullanıcı hesapları.
  • Computer: Domain'e dahil edilmiş bilgisayarlar.
  • Group: Kullanıcı ve bilgisayarların mantıksal gruplandırılması.
  • Organizational Unit (OU): Nesnelerin yönetimsel olarak sınıflandırılması.
  • Group Policy: Kullanıcı ve bilgisayar yapılandırmalarının merkezi yönetimi.

Active Directory bileşenleri

BileşenAçıklama
DomainKullanıcı ve bilgisayarların yönetildiği mantıksal güvenlik sınırı
ForestBir veya daha fazla domain'in oluşturduğu en üst AD yapısı
TreeOrtak DNS isim alanını paylaşan domain hiyerarşisi
Domain ControllerAD veritabanını barındıran ve kimlik doğrulama yapan sunucu
Global CatalogForest içerisindeki nesneler hakkında arama bilgisi sağlayan katalog
DNSDomain Controller ve Active Directory servislerinin bulunmasını sağlar
SYSVOLGroup Policy ve oturum açma betiklerinin paylaşıldığı dizin

Active Directory, DNS ile yakından ilişkilidir. İstemciler ve diğer domain controller sunucuları, Active Directory servislerini bulmak için DNS kayıtlarından yararlanır.

2. Kurulum Öncesi Gereksinimler

Active Directory kurulumu öncesinde sunucunun ağ ve işletim sistemi yapılandırması doğru yapılmalıdır.

Örnek laboratuvar ortamımız:

ParametreDeğer
İşletim sistemiWindows Server 2022 / 2025
Sunucu adıDC01
Domain adıad.firma.com
NetBIOS adıAD
IP adresi192.168.10.10
Subnet Mask255.255.255.0
Gateway192.168.10.1
DNS192.168.10.10
Önemli: ad.firma.com örnek olarak kullanılmıştır. Gerçek kurulumda kurumunuzun sahip olduğu DNS alan adının bir alt alan adını kullanmanız önerilir. Örneğin ad.sirketiniz.com. Gerçek ve internette kullanılan alan adlarıyla çakışabilecek isimlerden kaçının.

2.1. Sunucu adının değiştirilmesi

Öncelikle sunucuya uygun bir isim verelim.

PowerShell'i Administrator olarak açın:

POWERSHELL
Rename-Computer -NewName "DC01" -Restart

Sunucu yeniden başladıktan sonra bilgisayar adı DC01 olacaktır.

2.2. Statik IP adresinin yapılandırılması

Domain Controller sunucularında sabit IP adresi kullanılması önerilir.

Öncelikle ağ adaptörünün adını kontrol edin:

POWERSHELL
Get-NetAdapter

Aşağıdaki örnekte ağ adaptörünün adının Ethernet olduğunu varsayıyoruz:

POWERSHELL
New-NetIPAddress `
-InterfaceAlias "Ethernet" `
-IPAddress "192.168.10.10" `
-PrefixLength 24 `
-DefaultGateway "192.168.10.1"

DNS sunucusunu yapılandırın:

POWERSHELL
Set-DnsClientServerAddress `
-InterfaceAlias "Ethernet" `
-ServerAddresses "192.168.10.10"

Mevcut IP yapılandırmasını kontrol edin:

POWERSHELL
Get-NetIPConfiguration

Not: Yukarıdaki New-NetIPAddress komutu, adaptörde önceden aynı IP yapılandırması bulunmadığı varsayımıyla verilmiştir. Mevcut IP adresini değiştiriyorsanız önce mevcut yapılandırmayı kontrol edin.

3. Server Manager Üzerinden AD DS Rolünün Kurulması

Windows Server üzerinde Active Directory kurulumu için ilk olarak AD DS rolünü yüklememiz gerekir.

Adım 1: Server Manager'ı açın

Windows Server üzerinde Server Manager uygulamasını çalıştırın.

Adım 2: Add Roles and Features seçeneğine tıklayın

Server Manager ekranından:

Manage → Add Roles and Features

seçeneğini açın.

Adım 3: Installation Type seçimi

Kurulum sihirbazında:

  • Role-based or feature-based installation

seçeneğini seçin ve Next butonuna tıklayın.

Adım 4: Server Selection

AD DS kurulumu yapılacak sunucuyu seçin.

Örneğimizde:

DC01

sunucusunu seçiyoruz.

Adım 5: Server Roles

Server Roles ekranında:

Active Directory Domain Services

seçeneğini işaretleyin.

Sistem, AD DS için gerekli yönetim araçlarını ve özellikleri eklemek isteyecektir.

Add Features seçeneğine tıklayın.

Adım 6: Features ve Confirmation

Gerekli özellikleri kontrol edin ve kurulum özetini onaylayın.

Install butonuna tıklayarak AD DS rolünün kurulumunu başlatın.

Kurulum tamamlandığında sunucu henüz Domain Controller değildir. Rol yüklenmiştir ancak domain ve forest oluşturma işlemi henüz yapılmamıştır.

4. Domain Controller Promotion İşlemi

AD DS rolü kurulduktan sonra sunucuyu Domain Controller olarak yapılandırmamız gerekir.

Server Manager ekranında üst bölümde bulunan bildirim simgesine tıklayın.

Promote this server to a domain controller

seçeneğini seçin.

4.1. Deployment Configuration

Kurulum sihirbazında üç farklı seçenek bulunur:

  • Add a domain controller to an existing domain
  • Add a new domain to an existing forest
  • Add a new forest

İlk Domain Controller kurulumunu yaptığımız için:

Add a new forest

seçeneğini seçiyoruz.

Root domain name alanına:

TEXT
ad.firma.com

yazıyoruz.

Next butonuna tıklayarak devam ediyoruz.

4.2. Domain Controller Options

Bu ekranda aşağıdaki yapılandırmaları yapıyoruz:

  • Forest functional level
  • Domain functional level
  • Domain Name System (DNS) Server
  • Global Catalog (GC)
  • Read Only Domain Controller (RODC)

İlk Domain Controller için:

  • DNS Server: Seçili
  • Global Catalog: Seçili
  • Read Only Domain Controller: Seçili değil

Functional level seçeneklerini ortamınızda kullanacağınız Windows Server sürümlerine ve mevcut domain controller uyumluluğuna göre belirleyin.

4.3. DSRM Password

Directory Services Restore Mode (DSRM), Active Directory'nin bakım ve kurtarma işlemlerinde kullanılan özel bir moddur.

Bu ekranda güçlü bir DSRM parolası belirleyin.

DSRM parolası, normal domain Administrator parolasından farklı olarak ayrıca saklanmalıdır.

4.4. DNS Options

İlk forest kurulumu sırasında DNS delegation oluşturulamadığına ilişkin bir uyarı görülebilir.

Üst DNS alanında uygun bir delegation yapılandırması bulunmuyorsa bu uyarı beklenen bir durum olabilir. Kurumun DNS mimarisine göre değerlendirilmelidir.

4.5. Additional Options

NetBIOS domain adı otomatik olarak oluşturulur.

Örneğimizde:

TEXT
AD

olarak kullanılabilir.

4.6. Paths

Active Directory veritabanı, log dosyaları ve SYSVOL için dizinler belirlenir.

Varsayılan yollar:

TEXT
C:\Windows\NTDS
C:\Windows\SYSVOL

Laboratuvar ortamında varsayılan dizinler kullanılabilir. Üretim ortamında disk yerleşimi, kapasite, yedekleme ve performans gereksinimleri dikkate alınmalıdır.

4.7. Review Options ve Prerequisites Check

Kurulum öncesinde yapılandırma özetini kontrol edin.

Prerequisites Check aşamasında sistem, Domain Controller kurulumu için gerekli kontrolleri gerçekleştirir.

Kontroller başarılıysa:

Install

butonuna tıklayın.

Kurulum tamamlandığında sunucu otomatik olarak yeniden başlatılır.

5. PowerShell ile Active Directory Kurulumu

Active Directory kurulumu PowerShell kullanılarak da gerçekleştirilebilir. Özellikle tekrarlanabilir kurulumlarda ve otomasyon çalışmalarında PowerShell tercih edilir.

PowerShell'i Administrator olarak açın.

5.1. AD DS rolünün yüklenmesi

POWERSHELL
Install-WindowsFeature AD-Domain-Services -IncludeManagementTools

Kurulum sonucunu kontrol edin:

POWERSHELL
Get-WindowsFeature AD-Domain-Services

Install State alanında Installed görünmelidir.

5.2. Yeni Forest oluşturulması

Aşağıdaki komut ile yeni bir forest ve domain oluşturabiliriz:

POWERSHELL
$DSRMPassword = Read-Host "DSRM Password" -AsSecureString

Install-ADDSForest `
-DomainName "ad.firma.com" `
-DomainNetbiosName "AD" `
-InstallDNS `
-SafeModeAdministratorPassword $DSRMPassword `
-Force

Komut parametreleri:

ParametreAçıklama
-DomainNameOluşturulacak domain'in DNS adı
-DomainNetbiosNameDomain'in NetBIOS adı
-InstallDNSDNS rolünü kurar ve AD DNS yapılandırmasını oluşturur
-SafeModeAdministratorPasswordDSRM parolasını belirler
-ForceOnay istemlerini atlar

Komut tamamlandığında sunucu yeniden başlatılır.

Güvenlik notu: DSRM parolasını betik içerisine düz metin olarak yazmayın. Üretim ortamında parolaları güvenli bir parola yönetimi çözümünde saklayın.

6. Active Directory Kurulumunun Kontrol Edilmesi

Kurulum tamamlandıktan sonra Active Directory servislerinin düzgün çalıştığını doğrulamamız gerekir.

6.1. Domain bilgisinin kontrol edilmesi

POWERSHELL
Get-ADDomain

Forest bilgisini görüntülemek için:

POWERSHELL
Get-ADForest

Bu komutlar domain ve forest yapılandırmasını gösterir.

6.2. Domain Controller bilgilerinin kontrol edilmesi

POWERSHELL
Get-ADDomainController -Filter *

Sunucunun Domain Controller olarak listelendiğini kontrol edin.

6.3. AD DS servislerinin kontrol edilmesi

POWERSHELL
Get-Service NTDS,DNS,Netlogon,KDC,DFSR

Özellikle aşağıdaki servislerin durumunu kontrol edin:

  • NTDS
  • DNS
  • Netlogon
  • Kerberos Key Distribution Center (KDC)
  • DFS Replication (DFSR)

6.4. DCDIAG testi

Active Directory sağlık kontrolü için DCDIAG aracını kullanabiliriz:

POWERSHELL
dcdiag /v

DNS testini ayrıca çalıştırabilirsiniz:

POWERSHELL
dcdiag /test:dns /v

Bu testler Domain Controller, DNS ve ilgili Active Directory bileşenlerinin durumunu incelemeye yardımcı olur.

6.5. DNS SRV kayıtlarının kontrol edilmesi

Active Directory, DNS üzerinde özel SRV kayıtları oluşturur.

Aşağıdaki komut ile LDAP servis kayıtlarını kontrol edebilirsiniz:

POWERSHELL
nslookup -type=SRV _ldap._tcp.dc._msdcs.ad.firma.com

Kerberos kayıtlarını kontrol etmek için:

POWERSHELL
nslookup -type=SRV _kerberos._tcp.ad.firma.com

DNS yanıtlarında Domain Controller sunucusunun kayıtlarının görüntülenmesi beklenir.

6.6. SYSVOL ve NETLOGON paylaşımlarının kontrol edilmesi

POWERSHELL
Get-SmbShare -Name SYSVOL,NETLOGON

Alternatif olarak:

POWERSHELL
net share

komutuyla paylaşımları görüntüleyebilirsiniz.

SYSVOL ve NETLOGON paylaşımları Active Directory'nin düzgün çalışması açısından önemlidir.

7. DNS Forwarder Yapılandırması

Active Directory ortamında DNS sunucusu, iç domain kayıtlarını çözümlemenin yanında internet üzerindeki DNS sorgularını da yönlendirebilir.

Bu amaçla DNS Forwarder yapılandırması yapılabilir.

Örneğin Cloudflare DNS sunucusunu Forwarder olarak ekleyelim:

POWERSHELL
Add-DnsServerForwarder -IPAddress 1.1.1.1

Google DNS kullanmak isterseniz:

POWERSHELL
Add-DnsServerForwarder -IPAddress 8.8.8.8

Mevcut Forwarder yapılandırmasını kontrol edin:

POWERSHELL
Get-DnsServerForwarder

Üretim ortamında Forwarder adresleri kurumun güvenlik ve DNS politikalarına göre belirlenmelidir.

8. Domain'e İstemci Bilgisayar Ekleme

Domain Controller kurulumundan sonra istemci bilgisayarları domain'e dahil edebiliriz.

Öncelikle istemci bilgisayarın DNS adresi olarak Domain Controller'ın IP adresini kullanması gerekir.

Örneğimizde:

TEXT
192.168.10.10

İstemci bilgisayarda PowerShell'i Administrator olarak açın:

POWERSHELL
Add-Computer `
-DomainName "ad.firma.com" `
-Credential "AD\Administrator" `
-Restart

Komut çalıştırıldığında domain'e katılma işlemi için yetkili kullanıcı bilgileri istenir.

İşlem tamamlandığında bilgisayar yeniden başlatılır.

Oturum açma ekranında domain kullanıcısıyla giriş yapılabilir.

9. Active Directory Kullanıcı ve OU Oluşturma

Domain Controller kurulumundan sonra kullanıcı ve bilgisayar nesnelerini yönetmek için Organizational Unit yapısı oluşturulabilir.

Örnek olarak IT departmanı için bir OU oluşturalım:

POWERSHELL
New-ADOrganizationalUnit `
-Name "IT" `
-Path "DC=ad,DC=firma,DC=com"

IT OU altında yeni kullanıcı oluşturmak için:

POWERSHELL
$Password = Read-Host "User Password" -AsSecureString

New-ADUser `
-Name "Ahmet Yilmaz" `
-GivenName "Ahmet" `
-Surname "Yilmaz" `
-SamAccountName "ahmet.yilmaz" `
-UserPrincipalName "ahmet.yilmaz@ad.firma.com" `
-Path "OU=IT,DC=ad,DC=firma,DC=com" `
-AccountPassword $Password `
-Enabled $true

Oluşturulan kullanıcıyı kontrol edin:

POWERSHELL
Get-ADUser -Identity "ahmet.yilmaz"

Bu sayede kullanıcı yönetimini Active Directory PowerShell modülü üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.

10. Active Directory Güvenlik ve En İyi Uygulamalar

Domain Controller, kurumun kimlik doğrulama altyapısının merkezinde yer alır. Bu nedenle güvenlik yapılandırması kritik öneme sahiptir.

Önerilen uygulamalar:

  1. Statik IP kullanın: Domain Controller sunucularının IP adresleri sabit olmalıdır.
  2. Yedekleme planı oluşturun: System State yedeklerini düzenli olarak alın ve geri yükleme senaryolarını test edin.
  3. DSRM parolasını güvenli saklayın: Kurtarma işlemleri için bu parolaya erişim sağlanabilmelidir.
  4. Domain Controller üzerinde gereksiz uygulama çalıştırmayın: Sunucuyu mümkün olduğunca AD DS ve gerekli altyapı servisleriyle sınırlayın.
  5. Ayrı yönetici hesapları kullanın: Günlük kullanıcı hesabıyla Domain Admin yetkilerini birleştirmeyin.
  6. Güçlü parola ve MFA politikaları uygulayın: Yönetici hesaplarını özellikle koruyun.
  7. Güvenlik güncellemelerini takip edin: Windows Server güncellemelerini kontrollü biçimde uygulayın.
  8. DNS yapılandırmasını doğru yönetin: Domain istemcilerinin DNS sorguları Active Directory DNS altyapısına ulaşmalıdır.
  9. Zaman senkronizasyonunu yapılandırın: Kerberos kimlik doğrulaması için zaman uyumu önemlidir.
  10. İkinci Domain Controller planlayın: Üretim ortamlarında tek DC kritik bir hata noktası oluşturabilir. İkinci DC ve replikasyon mimarisi planlanmalıdır.

11. Sık Karşılaşılan Active Directory Kurulum Hataları

HataOlası nedenKontrol / çözüm
Domain oluşturulamıyorDNS veya ağ yapılandırması hatalıIP, DNS ve ağ erişimini kontrol edin
Domain'e katılma başarısızİstemci yanlış DNS sunucusu kullanıyorİstemci DNS adresini DC olarak ayarlayın
SRV kayıtları bulunamıyorDNS kayıtları oluşmamış veya çözümlenemiyordcdiag /test:dns çalıştırın
SYSVOL paylaşımı görünmüyorDFS Replication veya SYSVOL hazırlığı tamamlanmamışDFSR ve Netlogon servislerini inceleyin
Kerberos kimlik doğrulama hatasıSistem saatleri arasında fark varZaman senkronizasyonunu kontrol edin
Kullanıcı oturum açamıyorDNS, hesap veya kimlik doğrulama sorunuDNS, hesap durumu ve DC sağlık testlerini inceleyin

12. Sonuç

Bu makalede Windows Server üzerinde Active Directory Domain Services kurulumu, yeni bir forest oluşturulması, Domain Controller yapılandırması ve DNS entegrasyonunu ele aldık.

Server Manager üzerinden grafik arayüzle gerçekleştirilen kurulumun yanında PowerShell komutlarıyla AD DS rolünü yüklemeyi ve yeni domain oluşturmayı da inceledik.

Active Directory, kurumsal Windows altyapısının temel bileşenlerinden biridir. Doğru tasarlanmış bir AD DS mimarisi; kullanıcı yönetimi, bilgisayar yönetimi, kimlik doğrulama, merkezi güvenlik politikaları ve kurumsal kaynak erişimi için güçlü bir temel oluşturur.

Üretim ortamında kurulumun ardından yedekleme, replikasyon, DNS, zaman senkronizasyonu ve güvenlik yapılandırmalarının da tamamlanması gerekir.

---

Faydalı Microsoft Kaynakları

#Active Directory